Najczęstsze pytania
Najczęstsze pytania o zarządzanie dokumentacją
Konkretne odpowiedzi o elektronicznej archiwizacji dokumentów firmy, dzienniku korespondencji z automatyczną numeracją, wewnętrznym obiegu akceptacji, OCR i wyszukiwaniu pełnotekstowym, ustawowych okresach przechowywania i usuwaniu dokumentów zgodnie z RODO.
Archiwizacja elektroniczna i moc dowodowa
Co w praktyce znaczy, że archiwum elektroniczne ma moc dowodową?
Znaczy, że zarchiwizowany dokument można przedstawić osobie trzeciej — urzędowi skarbowemu, sądowi, biegłemu rewidentowi — bo da się wykazać, że od chwili archiwizacji się nie zmienił. Potrzebne są do tego cztery rzeczy: pewna identyfikacja dokumentu (skrót kryptograficzny, hash), data i godzina archiwizacji zapisane przez system, metadane opisujące dokument oraz dziennik dostępu pokazujący, kto co z nim robił. Ustawa o rachunkowości (art. 71–74) dopuszcza przechowywanie ksiąg i dowodów księgowych w postaci elektronicznej, pod warunkiem ochrony przed nieuprawnioną zmianą i zapewnienia ich czytelności przez cały okres przechowywania.
Czy archiwum 4docs całkowicie zastępuje archiwum papierowe?
To zależy od rodzaju dokumentu i tu trzeba ostrożności. Niektóre dokumenty wolno przechowywać wyłącznie w postaci skanu, inne trzeba zachować w oryginale; dla materiałów archiwalnych kategorii A obowiązują zasady ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. 4docs zapisuje przy każdym dokumencie skrót, datę i godzinę archiwizacji, metadane i pełny dziennik, ale nie rozstrzyga za Ciebie, który oryginał można zniszczyć. Tam, gdzie oryginał musi zostać, polecamy archiwum mieszane: papier zostaje w segregatorze, a 4docs pozwala go znaleźć w kilka sekund.
Czym jest rzeczowy wykaz akt i dlaczego tak go podkreślamy?
To lista klas dokumentów, które powstają w firmie, każda z okresem przechowywania i kategorią archiwalną — A (materiały archiwalne, przechowywane wieczyście) albo B z liczbą lat (dokumentacja niearchiwalna, brakowana po upływie terminu). Jednolity rzeczowy wykaz akt jest obowiązkowy w urzędach; firma prywatna nie musi go mieć w tej formie, ale ma własne obowiązki: okresy z art. 74 ustawy o rachunkowości, termin przedawnienia z Ordynacji podatkowej i zakaz przechowywania danych osobowych dłużej, niż to konieczne (art. 5 ust. 1 lit. e RODO). Bez wykazu akt nie uzasadnisz ani tego, dlaczego dokument usunięto, ani tego, dlaczego inny wciąż leży. W 4docs wykaz jest konfigurowalny, a okres przechowywania stosuje się automatycznie do każdego nowego dokumentu danej klasy.
Czy zarchiwizowane dokumenty można później zmieniać?
Nie. Po archiwizacji plik staje się niezmienny: każda poprawka to nowa wersja, powiązana z poprzednią, a wersja pierwotna zostaje w archiwum. Każda wersja ma własny skrót kryptograficzny, więc w każdej chwili możesz sprawdzić, że plik pobrany dziś jest bit w bit identyczny z tym sprzed trzech lat.
Gdzie fizycznie przechowywane są dokumenty?
Na infrastrukturze ekosystemu 4b2b. Dostęp jest chroniony logowaniem oraz uprawnieniami według ról. Dokładną lokalizację serwerów i zasady kopii zapasowych trzeba zapytać u dostawcy na piśmie.
Czy obsługujecie też umowy firmy, z podpisem elektronicznym?
Nie. 4docs to system zarządzania dokumentami: archiwum, dziennik korespondencji, obieg wewnętrzny, wyszukiwanie pełnotekstowe, retencja. Cykl życia umów i podpis elektroniczny obsługuje osobna aplikacja ekosystemu, 4mycontracts.net. Podpisaną tam umowę można zarchiwizować tutaj, z jej okresem przechowywania i uprawnieniami firmy.
Kancelaria i dziennik korespondencji
Jak działa automatyczna numeracja w dzienniku korespondencji?
Każdy dokument, który wpływa do firmy lub z niej wychodzi, dostaje unikalny numer w dzienniku, nadawany automatycznie, w ściśle rosnącej kolejności, razem z datą i godziną. To ta sama logika, na której opiera się kancelaria i dziennik podawczy w urzędach: firma prywatna nie musi go prowadzić, ale gdy prowadzi, ma sprawdzalny ślad tego, kiedy wpłynęło pismo polecone, wezwanie czy protokół kontroli i kto je przejął. Numeru nie można użyć ponownie ani pominąć: anulowany wpis pozostaje w dzienniku z adnotacją „anulowano”. Możesz prowadzić osobne dzienniki dla oddziałów albo rodzajów (przychodząca, wychodząca, wewnętrzna), każdy z własną serią i opcjonalnym resetem rocznym.
Czy mogę rejestrować także korespondencję przychodzącą e-mailem?
Tak, ale ręcznie. Dziennik nie ma własnego adresu e-mail, a 4docs nie odbiera e-maili automatycznie: zapisujesz wiadomość albo załącznik jako plik (na przykład wyeksportowany e-mail), wgrywasz go, a numer, datę i nadawcę uzupełniasz przy rejestracji.
Czy mogę wygenerować zestawienie przesyłek lub wydruk dziennika na kontrolę?
Tak. Dziennik eksportuje się do PDF lub XLSX za dowolny okres, z filtrem działu, nadawcy, adresata lub klasy dokumentu. Dla wysyłek możesz wygenerować zestawienia z listą dokumentów, adresatami i podpisem kuriera albo osoby odbierającej.
Kto może anulować lub zmienić wpis?
Tylko użytkownicy z rolą osoby odpowiedzialnej za dziennik i tylko przez anulowanie z uzasadnieniem — nigdy przez usunięcie. Powód, autor i moment zostają w dzienniku dostępu. Pozostali użytkownicy mogą jedynie rejestrować nowe dokumenty i przeglądać to, do czego mają uprawnienia.
Obieg dokumentów i akceptacja
Co oznacza „obieg dokumentów” w 4docs?
Wewnętrzną drogę dokumentu od wpływu do załatwienia: kto go otrzymuje, kto sprawdza, kto akceptuje i w jakim terminie. Definiujesz obieg raz dla klasy dokumentów — na przykład faktura zakupowa: magazyn → kierownik działu → księgowość — a nowe dokumenty tej klasy automatycznie ruszają tą ścieżką.
Skąd wiem, gdzie utknął dokument?
Każdy krok ma termin. Gdy termin się zbliża, odpowiedzialna osoba dostaje powiadomienie; gdy mija, dokument trafia na listę opóźnień koordynatora, z liczbą dni zwłoki. W każdej chwili widzisz mapę obiegu: zakończone kroki, kto i kiedy zaakceptował, bieżący krok i kto go trzyma.
Czy akceptacja w obiegu to to samo co podpis elektroniczny?
Nie, i to rozróżnienie jest ważne. Akceptacja w obiegu to wewnętrzna czynność zapisana w dzienniku — zalogowany użytkownik, moment, decyzja, uwagi — służąca jako dowód wewnętrznej ścieżki. Nie jest podpisem elektronicznym w rozumieniu rozporządzenia eIDAS (UE) nr 910/2014. Jeśli potrzebujesz podpisu skutecznego wobec osób trzecich, skorzystaj z 4mycontracts.net.
Czy mogę przekazać akceptację zastępcy na czas urlopu?
Tak. Każdy użytkownik może wskazać zastępcę na określony okres, a dokumenty, które trafiłyby do niego, są automatycznie kierowane do zastępcy. Zastępstwo jest widoczne w dzienniku: zapisuje się, że akceptacji udzielono z upoważnienia, kto i w jakim okresie.
OCR i wyszukiwanie pełnotekstowe
Jak dokładny jest OCR na skanach?
Nie ma automatycznego rozpoznawania tekstu (OCR) dla dokumentów w języku polskim: działa ono wyłącznie dla dokumentów rumuńskich. Polski skan jest przeszukiwalny po treści tylko wtedy, gdy ma warstwę tekstową; w przeciwnym razie znajdziesz go po metadanych (klasa, data, wystawca, numer w dzienniku). Dokumenty natywnie cyfrowe (wygenerowany PDF, nie skan) przeszukuje się po całej treści, bo tekst jest odczytywany bezpośrednio z pliku.
Co zrobić, gdy OCR źle odczytał ważny dokument?
Możesz ręcznie poprawić zindeksowany tekst bez zmiany oryginalnego pliku — poprawka dotyczy tylko warstwy wyszukiwania. Nie ma automatycznego rozpoznawania tekstu dla dokumentów polskich, więc nie ma też wyniku rozpoznania do sprawdzenia; przy dużej partii możesz filtrować dokumenty po metadanych i poprawiać je pojedynczo.
Czego dokładnie mogę szukać?
Dowolnego słowa z treści dokumentu, nie tylko z nazwy pliku: numeru faktury, nazwiska, numeru NIP, kwoty, zdania z protokołu. Wyszukiwanie łączy tekst z filtrami metadanych — klasa, zakres dat, dział, wystawca, numer w dzienniku — i normalizuje polskie znaki, więc „zolw” i „żółw” znajdą ten sam dokument.
Czy wyszukiwanie pokazuje dokumenty, do których nie mam dostępu?
Nie. Wyniki są filtrowane według Twoich uprawnień: dokument, którego nie możesz zobaczyć, nie pojawia się na liście i nic o nim nie sygnalizujemy. Inaczej wyszukiwarka zdradzałaby, że istnieją poufne dokumenty.
Okresy przechowywania, brakowanie i RODO
Jak długo trzeba przechowywać dokumentację księgową i podatkową?
Są dwa reżimy, które warto rozróżniać. Rachunkowy: art. 74 ustawy o rachunkowości każe przechowywać księgi rachunkowe i dowody księgowe co najmniej pięć lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, a zatwierdzone sprawozdania finansowe — trwale. Podatkowy: art. 86 Ordynacji podatkowej wymaga przechowywania ksiąg podatkowych i dokumentów z nimi związanych do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a ten co do zasady wynosi pięć lat od końca roku, w którym minął termin płatności podatku. W praktyce oznacza to często dłużej niż pięć lat kalendarzowych od wystawienia dokumentu. W 4docs okres jest przypisany do klasy dokumentów — nie musisz go pamiętać.
Jak działa usuwanie dokumentów po upływie okresu przechowywania?
Gdy okres przechowywania mija, dokument nie znika sam. Trafia na listę propozycji brakowania, którą osoba odpowiedzialna za archiwum przegląda i zatwierdza — tak jak w procedurze brakowania dokumentacji niearchiwalnej kategorii B. Po zatwierdzeniu plik jest trwale usuwany, a w archiwum zostaje tylko zapis, że istniał i został usunięty: klasa, okres, data, kto zatwierdził. Ten zapis przydaje się dwa razy: przy kontroli, by wykazać, że nic nie zniknęło za wcześnie; przed Prezesem UODO, by wykazać, że nic nie leżało za długo.
Co się dzieje, gdy ktoś żąda usunięcia swoich danych?
Prawo do usunięcia danych (art. 17 RODO) nie jest bezwzględne: nie ma zastosowania, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia prawnego obowiązku przechowywania. CV przesłane z własnej inicjatywy i trzymane „na przyszłość” trzeba usunąć na żądanie; faktury czy dokumentacji płacowej — nie, dopóki biegnie ustawowy okres. 4docs pomaga prawidłowo obsłużyć żądanie: wyszukuje wszystkie dokumenty z daną osobą, sprawdza dla każdego podstawę prawną i termin, usuwa to, co można usunąć, i z uzasadnieniem dokumentuje to, co zostaje. Uzasadniona odpowiedź sama jest dowodem zgodności.
Jak realizujecie zasadę ograniczenia przechowywania z RODO?
Przez okresy przechowywania przypisane do klas dokumentów, a nie do pojedynczych plików. Art. 5 ust. 1 lit. e RODO wymaga, by dane nie były przechowywane dłużej, niż to konieczne; w praktyce oznacza to, że dla każdej klasy musisz umieć wykazać, jak długo ją trzymasz i dlaczego. Raporty 4docs pokazują dokładnie to, z dokumentami po terminie wyróżnionymi osobno.
Czy mogę wstrzymać usunięcie dokumentu związanego ze sporem?
Tak. Możesz nałożyć blokadę („legal hold”) na dokument lub całą teczkę: dopóki jest aktywna, dokument nie może trafić na listę brakowania, nawet jeśli jego okres minął. Blokada, powód i osoba, która ją ustanowiła, zostają w dzienniku.
Dostęp, bezpieczeństwo i ekosystem
Jak kontroluję, kto widzi dany dokument?
Uprawnienia nadaje się według ról i klas dokumentów, a nie plik po pliku. Księgowa widzi klasy finansowe, kadrowa — akta osobowe, dyrektor — wszystko ze swojego obszaru. Dodatkowo teczki wrażliwe możesz ograniczyć do wskazanych osób. Każde otwarcie, pobranie czy udostępnienie trafia do dziennika dostępu.
Czy mogę wysłać dokument komuś spoza firmy?
Tak, przez bezpieczny link: ustalasz datę wygaśnięcia, czy odbiorca może tylko przeglądać, czy także pobrać, i opcjonalnie hasło. Po wygaśnięciu link przestaje działać, a w dzienniku zostaje, kto go utworzył, komu wysłano i ile razy go otwarto. Link możesz odwołać w każdej chwili.
Co zawiera dziennik dostępu i jak długo jest przechowywany?
Użytkownika, czynność (podgląd, pobranie, zmiana metadanych, udostępnienie, usunięcie), dokument, moment i adres IP. Użytkownicy nie mogą go zmienić ani usunąć, można go wyeksportować na potrzeby audytu i jest przechowywany co najmniej tak długo jak dokument, którego dotyczy.
Czy 4docs integruje się z innymi aplikacjami firmy?
Tak, w tym sensie, że 4docs należy do ekosystemu 4b2b: to samo konto i te same uprawnienia dla aplikacji, z których korzystasz. Pliki z innych aplikacji wgrywasz do archiwum ręcznie, a umowy podpisane w 4mycontracts.net można tu zarchiwizować z ich okresem przechowywania.
Czy mam korzyści z polecania platformy?
Tak. Program partnerski daje Ci unikalny kod polecający i miesięczną prowizję od subskrypcji każdej firmy, która zarejestruje się z Twojego polecenia, przez cały czas trwania jej subskrypcji.
Na start: konto, import i subskrypcja
Czego potrzebuję, żeby zacząć?
Konta i dokumentów, które już masz — skanów albo plików natywnie cyfrowych (PDF, DOCX, XLSX, JPG, wyeksportowane e-maile). Przy uruchomieniu wspólnie ustalamy rzeczowy wykaz akt firmy — klasy dokumentów, okres przechowywania i kategorię każdej z nich — a potem importujemy istniejące archiwum. Profesjonalny skaner nie jest potrzebny na start: możesz wgrać zdjęcia z telefonu; zdjęcie bez warstwy tekstowej znajdziesz po metadanych, nie po treści.
Jak zaimportować papierowe archiwum firmy?
W dwóch etapach. Najpierw digitalizacja: skanujesz według klas (faktury zakupowe, dokumenty WZ, protokoły, korespondencja, akta osobowe), czytelnie i prosto, żeby strony pozostały czytelne. Potem indeksacja: przy wgrywaniu 4docs automatycznie wyciąga tekst z dokumentów cyfrowych i podpowiada klasę, datę i wystawcę, a Ty zatwierdzasz. Papierowe oryginały pozostają w Twojej odpowiedzialności: skan nie zastępuje automatycznie oryginału.
Ile to kosztuje i co obejmuje subskrypcja?
Jedna subskrypcja miesięczna lub roczna w euro, dobrana do przestrzeni archiwum, liczby użytkowników i liczby przetwarzanych stron. Nie płacisz za wgrany dokument, za wyszukiwanie ani za dokument wysłany w obieg. Płatność kartą lub przelewem na podstawie faktury pro forma.
Czy mogę zmienić plan?
Tak, w każdej chwili. Przy przejściu na wyższy plan pozostała wartość bieżącej subskrypcji jest odliczana proporcjonalnie, w dniach. Przy przejściu na niższy plan zmiana obowiązuje od kolejnego okresu, żeby nie stracić przestrzeni archiwum w połowie opłaconego miesiąca.
Co się stanie z moimi dokumentami, jeśli zrezygnuję z subskrypcji?
Eksportujemy całe archiwum: oryginalne pliki oraz indeks w otwartym formacie (CSV/XML) ze wszystkimi metadanymi — klasą, numerem w dzienniku, datą, wystawcą, okresem przechowywania — żebyś mógł odtworzyć archiwum w innym systemie. Eksport jest dostępny przez 30 dni od zakończenia subskrypcji; potem dane są trwale usuwane.