Jak ustalić politykę retencji dokumentów zgodną z RODO?
Polityka retencji to zapisany okres przechowywania dla każdego rodzaju dokumentu i usuwanie, które naprawdę się odbywa.
Krótka odpowiedź
- Zinwentaryzuj rodzaje dokumentów, które zawierają dane osobowe.
- Dla każdego rodzaju ustal okres przechowywania i jego podstawę prawną: obowiązek ustawowy albo udokumentowany prawnie uzasadniony interes.
- Po upływie okresu dokument jest oznaczany do usunięcia lub anonimizacji, a osoba odpowiedzialna to potwierdza, a nie „kiedy ktoś sobie przypomni”.
- Każde usunięcie jest rejestrowane, dzięki czemu wykażesz przestrzeganie zasady ograniczenia przechowywania.
Co mówią przepisy (w skrócie)
- RODO, art. 5 ust. 1 lit. e, zasada ograniczenia przechowywania: dane osobowe przechowuje się tylko tak długo, jak jest to niezbędne do celu.
- RODO, art. 17, prawo do usunięcia danych: nie ma zastosowania, gdy przechowywanie jest konieczne do wywiązania się z obowiązku prawnego.
- Okresy z art. 74 ustawy o rachunkowości i art. 86 Ordynacji podatkowej mają pierwszeństwo przed żądaniem usunięcia: najpierw obowiązek ustawowy.
- Kodeks pracy, art. 94 pkt 9b: dokumentacja pracownicza zostaje przez 10 lat od końca roku ustania stosunku pracy, nawet jeśli były pracownik zażąda usunięcia danych.
- Kategorie A/B i okresy przechowywania z rzeczowego wykazu akt to naturalne miejsce, w którym te terminy zapisuje się rodzaj po rodzaju, a procedura brakowania dokumentacji niearchiwalnej pokazuje, jak je wykonać.
Przykłady z praktyki
- CV kandydatów, którzy nie zostali zatrudnieni: krótki okres ustalony przez firmę, często 6–12 miesięcy, podany kandydatowi w klauzuli informacyjnej.
- Były pracownik żąda usunięcia danych: akt osobowych nie można usunąć w całości, bo dokumentacja pracownicza ma 10-letni okres ustawowy.
- Nagrania z monitoringu wizyjnego w zakładzie pracy: do 3 miesięcy od nagrania (art. 22² Kodeksu pracy), chyba że stanowią dowód w postępowaniu, potem usunięcie.
- Firma z 300 rodzajami dokumentów sprowadza listę do 42 kategorii z własnym okresem i automatyzuje resztę.
Częste błędy
- Polityka istnieje na papierze, ale nigdy niczego nie wybrakowano.
- Każde żądanie usunięcia jest przyjmowane, nawet dla dokumentów z ustawowym okresem przechowywania.
- Kopie zapasowe zawierają dane już usunięte z systemu głównego.
- Nie zostaje żaden ślad usunięcia, więc zgodności nie da się wykazać.
- Okresy ustala się „na wszelki wypadek” na 30 lat dla wszystkiego, co narusza zasadę ograniczenia przechowywania.
Jak pomaga 4docs
- Okres przechowywania skonfigurowany dla każdego rodzaju dokumentu, z podstawą prawną zapisaną obok.
- Powiadomienie przed upływem okresu, aby usunięcie zweryfikowała odpowiedzialna osoba.
- Usunięcie lub anonimizacja po upływie okresu są rejestrowane, także dla załączników.
- Rejestr usunięć zostaje jako dowód dla Prezesa UODO.